Cannabiswetgeving in België

Cannabis blijft illegaal

Cannabis is niet legaal in België. De basiswet over drugs is de wet van 24 februari 1921, die de straffen vastlegt voor de handel in verdovende en psychotrope stoffen [1]. Een koninklijk besluit van 6 september 2017 plaatst cannabis en THC onder vergunnings- en controlemaatregelen, met uitzonderingen alleen voor legitiem medisch gebruik [2][4]. De FOD Justitie stelt duidelijk dat het bezitten of kweken van cannabis een strafbaar feit blijft, dat kan leiden tot een geldboete of een gevangenisstraf [3].

De vervolgingsrichtlijn: 3 gram of één plant

België decriminaliseert cannabis niet, maar een gezamenlijke richtlijn van de minister van Justitie en de procureurs-generaal bepaalt hoe bezit wordt behandeld [3][6]. Bezit krijgt de “laagste prioriteit” in het vervolgingsbeleid als aan al deze voorwaarden is voldaan [3]:

• de persoon is meerderjarig, 18 jaar of ouder;
• de hoeveelheid is voor eigen gebruik, dus maximaal 3 gram of één gekweekte plant;
• er zijn geen verzwarende omstandigheden en geen verstoring van de openbare orde.

In dat geval maakt de politie een vereenvoudigd proces-verbaal op en stuurt dat naar de procureur des Konings, die nog steeds kan beslissen om te vervolgen als hij dat motiveert [3]. Minderjarigen mogen geen cannabis bezitten of gebruiken, in welke hoeveelheid ook; voor hen geldt de wet op de jeugdbescherming [3].

Deze richtlijn is geen legalisering. Het strafbare feit blijft bestaan, en lokale parketten bepalen binnen het kader hun eigen aanpak. Het parket van Antwerpen werkt met onmiddellijke inningen, met een vaste boete van 75 euro voor cannabis die op de openbare weg wordt aangetroffen [11]. Sinds 1 januari 2026 maakt het parket van Limburg geen onderscheid meer tussen cannabis en andere illegale drugs en geeft het volwassenen van 24 jaar en ouder ter plaatse een boete als ze in het openbaar met drugs worden betrapt [12].

Thuis kweken en cannabis social clubs

Het kweken van cannabisplanten met meer dan 0,3% THC is verboden, en aangetroffen planten moeten in beslag genomen en vernietigd worden [6]. Het FAGG kan geen kweekvergunning afgeven, ook niet voor medische of wetenschappelijke doeleinden [6]. De enige uitzondering is hennep met 0,3% THC of minder, die landbouwers in open grond mogen telen met een vergunning van de gewestelijke overheden [6]. Eén plant voor eigen gebruik van een volwassene valt onder de hierboven beschreven regel van lage prioriteit [3].

Cannabis social clubs, waar leden gezamenlijk kweken, hebben in België geen wettelijk kader. De richtlijn geldt alleen voor een individuele volwassene met een kleine hoeveelheid voor eigen gebruik [3]. Clubs die in Antwerpen en andere steden ontstonden, kregen te maken met politieoptreden en rechtszaken met wisselende uitkomsten, dus ze zijn geen gedoogde weg [13].

CBD en hennepproducten

Producten die geen geneesmiddel zijn en CBD bevatten, of afkomstig zijn van hennep of andere delen van de plant met niet meer dan 0,3% THC en THC-zuur, vallen onder de FOD Volksgezondheid en niet onder het geneesmiddelenagentschap [4][7].

CBD-bloemen en andere CBD-producten die verkocht worden om te roken zijn alleen toegestaan als kruidenproducten om te roken. Volgens het FAGG moeten ze minder dan 0,3% THC bevatten, geen therapeutische claims dragen, aangemeld worden voordat ze op de markt komen, gezondheidswaarschuwingen en etikettering hebben en een belastingzegel dragen, omdat ze gelijkgesteld worden met rooktabak en onderworpen zijn aan accijns [7]. CBD-liquids voor e-sigaretten zijn verboden [7].

Omdat kruidenproducten om te roken onder de tabakswet vallen, gelden dezelfde verkoopregels. Verkoop aan iedereen onder de 18 is verboden, en verkopers moeten de leeftijd controleren van iedereen die jonger dan 25 lijkt [8]. De FOD Volksgezondheid noemt CBD-pouches ook als verboden en stelt dat tabaksproducten, een categorie die volgens zijn definitie kruidenproducten om te roken omvat, niet online verkocht of gekocht mogen worden [8].

Andere CBD-producten volgen hun eigen regels. Voedingsmiddelen of supplementen met cannabis die een medisch effect claimen zijn niet toegelaten als geneesmiddel en worden illegaal verkocht [4]. In cosmetica is CBD dat gewonnen is uit de bloeiende toppen of de hele plant verboden, terwijl CBD uit stengels en bladeren of synthetische CBD is toegestaan [7].

Medische cannabis

Medisch gebruik is beperkt tot bepaalde toegelaten geneesmiddelen [4]. Sativex, dat THC en CBD bevat, is momenteel de enige cannabisgebaseerde specialiteit die in België wordt verkocht. Epidyolex heeft een Europese vergunning voor het in de handel brengen, maar is niet op de Belgische markt [4]. Apothekers mogen ook farmaceutische bereidingen op basis van CBD maken en afleveren op voorschrift van een arts [5]. Belgische apotheken mogen geen andere vorm van cannabis voor medische doeleinden afleveren, en een koninklijk besluit van 11 juni 2015 verbiedt apotheekbereidingen met THC [4][5].

Zaden

Het FAGG stelt dat het bezitten, gebruiken of verhandelen van cannabiszaden strafbaar is als ze kunnen uitgroeien tot planten met meer dan 0,3% THC, en dat het invoeren van zulke zaden niet is toegestaan [6]. Zaden van hennepvariëteiten onder die grens vallen buiten dit verbod.

Gebruik in het openbaar

Cannabis hebben op openbare plaatsen valt vaak buiten de regel van lage prioriteit. Bezit in een gevangenis of jeugdinstelling, in of nabij een school (ook bij bushaltes of parken waar leerlingen samenkomen), of opzichtig bezit op een openbare plaats geldt als verstoring van de openbare orde [3]. In die situaties geldt de richtlijn niet meer, en sommige parketten leggen ter plaatse boetes op voor bezit in het openbaar [11][12]. Rookverboden voor tabak, zoals binnen 10 meter van schoolingangen, gelden ook voor kruidenproducten om te roken [8].

Autorijden

België combineert controles op uiterlijke tekenen van druggebruik met nultolerantie in principe; in de praktijk wordt een technische drempel gebruikt om een positief resultaat te bevestigen [9]. De politie gebruikt eerst een checklist van lichamelijke kenmerken, daarna een speekseltest, en een positief resultaat wordt bevestigd door een speekselanalyse in een erkend laboratorium, die het wettelijke bewijs levert [9][10]. Na een verkeersongeval wordt de speekseltest direct afgenomen [10].

Een positieve speekseltest leidt tot een onmiddellijk rijverbod van 12 uur, en de procureur kan het rijbewijs 15 dagen intrekken [10]. De straffen bij een eerste veroordeling variëren van een geldboete van 1.600 tot 16.000 euro en een rijverbod van 8 dagen tot 5 jaar [9][10]. Bestuurders die minder dan twee jaar hun rijbewijs hebben, krijgen automatisch een rijverbod en moeten opnieuw examen afleggen, en recidivisten riskeren hogere boetes en mogelijk gevangenisstraf [10].

Waar je CBD kunt kopen

Er is in België geen legale plek om cannabis te kopen. Kruidenproducten met CBD om te roken mogen verkocht worden door fysieke winkels die de tabaksregels volgen voor aanmelding, etikettering, belastingzegels en leeftijdscontrole, maar niet online [7][8]. Sativex is alleen verkrijgbaar via (ziekenhuis)apotheken op voorschrift, en CBD-apotheekbereidingen alleen via apotheken [4][5].